Let's fight if you want to be a soldyer.

จากคอลัมน์ "Inside ชีวิต" หนังสือพิมพ์ผู้จัดการรายสัปดาห์
ผู้เขียน - ศ.ดร.นพ.วิทยา นาควัชระ


ครอบครัวบำบัด

ใครๆ ก็อยากมีครอบครัวที่ดีๆ เข้าใจและรู้ใจกัน มีความรักและเอื้ออาทรต่อกัน


...แต่ครอบครัวทุกวันนี้ไม่ได้เป็นอย่างนั้นหรอก...


ผู้ใหญ่ในครอบครัวก็ขาดความรักพื้นฐาน ทำให้ไม่สามารถให้ความรักคนในครอบครัวได้เด็กก็จะเกิดภาวะขาดความรัก หิวความรัก จะมีลักษณะใจน้อย แสนงอน เอาแต่ใจตัวเอง ก้าวร้าว เรียกร้องความสนใจ ขี้อิจฉาริษยา

และถ้าเขาขาดความเชื่อพื้นฐานจากคนในครอบครัว ก็จะกลายเป็นคนระแวง ขาดวินัย โดดเดี่ยว เหงา ไม่มีความสุข แยกตัว มนุษยสัมพันธ์ไม่ดี

ถ้าเขาขาดความมั่นใจตัวเองตามความเป็นจริงด้วย เขาก็จะมีปมด้อย ขี้อาย หรือสร้างปมปลอม อวดเก่ง เบ่ง ขี้นินทา


คนในครอบครัวทุกวันนี้ทะเลาะกันมากขึ้น พูดกันไม่เข้าใจ ไม่รู้เรื่องกันมากขึ้น ไม่มีใครฟังใคร ต่างคนต่างพูด และอยากให้อีกฝ่ายหนึ่งสนใจและเข้าใจเขา

ไม่ว่าจะเป็นพ่อ กับ แม่
หรือว่าพ่อแม่ ลูก

เมื่อพูดคุยกันไม่เข้าใจ ไม่ถูกใจกันมากขึ้นเท่าไหร่ ความขัดแย้งก็มีมากขึ้นเท่านั้น ความก้าวร้าว ห่างเหิน แตกแยก และไม่มีความสุขจะตามมา


เวลามีผู้ทุกข์ที่เป็นคนในครอบครัว เช่น ลูกมาปรึกษาเรื่องของบุคลิกภาพ ความมั่นใจ ความก้าวร้าว หรือมีพฤติกรรมไม่เหมาะสมอื่นๆ เช่น ไม่อยากเรียนหนังสือ ต่อต้านครูและกฎเกณฑ์อื่นๆ ผมมักจะทำครอบครัวบำบัดร่วมด้วย

หรือในกรณีสามี ภรรยา ไม่มีความสุข มีพฤติกรรมก้าวร้าว ขัดแย้ง มาปรึกษา ผมก็จะทำครอบครัวบำบัดให้ด้วย


หลักการง่ายๆ ของครอบครัวบำบัด(Family Therapy) ก็เหมือนกับผมเป็นคนกลางที่รับฟังปัญหาของคนในครอบครัวทีละฝ่าย

ให้ฝ่ายแรกพูดถึงปัญหาของเขา และพูดถึงลักษณะของอีกฝ่ายหนึ่งได้เต็มที่ ว่าเป็นอย่างไร มีบุคลิกภาพอย่างไรตามความคิดของเขา และให้อีกฝ่ายหนึ่งพูดถึงปัญหาของฝ่ายแรกได้เต็มที่เช่นกัน


...แต่ต้องพูดกันคนละทีนะครับ...


แล้วจึงเชิญทั้งสองฝ่ายเข้ามาเพื่อหาทางออมชอม มีข้อตกลงเพื่อแก้ความขัดแย้งหรือแก้ปัญหาเหล่านั้น


...ตอนนี้แหละครับเป็นตอนที่สำคัญ...


ถ้าคนกลางไม่สร้างความน่าเชื่อถือให้เขา เช่น เข้าข้างฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งก็ไม่เกิดประโยชน์ เพราะเขาจะไม่เชื่อใจคนกลาง และไม่ยอมร่วมมือแก้ความขัดแย้ง

คนกลางจะต้องมีความเป็นกลาง เข้าใจความคิดและพฤติกรรมของมนุษย์ตามเพศและวัย ยอมรับความแตกต่างและความไม่สมบูรณ์แบบของทั้งสองฝ่ายได้

แล้วจึงหาทางทำให้เขาเข้าใจและยอมรับซึ่งกันและกัน ร่วมกับหาทางปรับปรุงพัฒนาความคิดและพฤติกรรมบ้าง โดยมีเป้าหมายอยู่ที่ความเป็นสากลนิยม

ไม่ใช่ให้เขาปรับปรุงให้เป็นคนสมบรูณ์แบบ ซึ่งเขาไม่มีทางทำได้แม้จะรับปากไปแล้วก็ตาม และไม่ใช่ให้เขาปรับปรุงตัวเองเข้าหาอีกฝ่ายหนึ่ง ซึ่งเขาจะไม่ยอมทำ

สอนให้รู้จักสร้างความรัก ความเชื่อ และความมั่นใจ ภูมิใจตัวเองตามความเป็นจริงขึ้นใหม่


หลายๆ คู่หันหน้าเข้าหากัน รักและเข้าใจกันมากขึ้น บางคู่สามีภรรยาเดินโอบกอดกันออกไป บางคู่พ่อ แม่ ลูก เดินยิ้มออกไปด้วยความเข้าใจกัน และมีความสุขมากขึ้นที่จะรับสถานภาพครอบครัวต่อไป

ในโอกาสต่อไป เขาก็จะมารายงานความเปลี่ยนแปลงในตัวเขาและคนในครอบครัวเขาว่าเป็นอย่างไร ส่วนใหญ่จะดีขึ้น


ครอบครัวบำบัดจึงทำให้คนในครอบครัวมีความสุข เข้าใจ ยอมรับความเป็นจริงของกันและกันได้มากขึ้น และต่างปรับตัวเขาหาความเป็นสากลนิยม

ไม่ใช่ต้องการบำบัดให้คนในครอบครัวเป็นคนดีสมบูรณ์แบบ หรือปรับตัวเข้าหาฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง อย่างที่หลายๆ คนเข้าใจหรอก